Nieuwsbrief 4 Verontruste kerkleden over situatie in Midden Oosten
Download Nieuwsbrief 4 Verontruste kerkleden over situatie in Midden Oosten
Gerard stuurde mij informatie op over een nieuw boek van Maurits de Bruijn met als titel ‘Geweten’.
Terwijl de Israëlische bommen op Gaza neerdalen, ontvangt de Joodse schrijver Maurits de Bruijn een uitnodiging van een ngo om naar Israël en Palestina te reizen. Hij twijfelt: hij had gezworen Israël nooit meer te bezoeken. Toch besluit hij het beest in de bek te kijken, in de hoop dat hij dichter bij de realiteit komt die hem sinds 7 oktober 2023 vooral via beeldschermen bereikt.
Zo kruipt De Bruijn achter zijn veilige maar kritische toetsenbord vandaan en komt hij oog in oog te staan met Palestijnen die onder de Israëlische bezetting leven en de IDF-soldaten die de checkpoints bewaken. Wat voor land treft hij aan? En hoe is deze werkelijkheid te rijmen met het Nederlandse discours? Wat leert hij over zijn persoonlijke geschiedenis en hoe legt hij dit uit aan zijn Joodse grootouders die werden vermoord in het vernietigingskamp Sobibór?
Geweten is een verdiepend, veelkantig verhaal dat meer losmaakt dan hartjes en haatreacties, over een van de meest mensonterende rampen van de 21e eeuw.
Een tweetal recensies van dit boek vindt u hier:
https://www.tzum.info/2025/05/recensie-maurits-de-bruijn-geweten/
https://boekenkrant.com/recensie/geweten/
Een fragment uit dit boek is ook te vinden in het boek dat ik al eerder noemde ‘J’accuse’ met hieronder enkele citaten uit dit boek ter overweging:
De Bruijn citeert zelf uit een boek van Chomsky en Pappé, ‘On Palestine’. In de introductie van dat boek schrijft de redacteur van dit boek Frank Barat over zijn motivatie om zich actief in te zetten voor de Palestijnse kwestie.
Waarom ben je activist? Waarom Palestina? Vragen die gesteld worden door mensen die nog niet actief betrokken zijn en soms zelfs vijandig staan tegenover de berichtgeving uit Palestina. Als ik de vraag aan mezelf stel dan is het misschien zo’n drie of vier jaar terug dat ik zelf deze vragen stelde aan wat ik toen activisten vond (meestal studenten die aan het protesteren waren tegen de onderdrukken van de Palestijnen in Israël).
Maurits kreeg dezelfde vragen. Bijvoorbeeld waarom je niet even druk maken over Soedan of om de Oekraïne? Zijn antwoord grijpt terug op zijn wortels als jood. Hij wil een Jodendom dat niet begrensd wordt door de loyaliteit aan een land, maar dat wordt gevormd door een gedeeld gevoel, of door een scala aan gevoelens. En stelt hij een beetje angst mag er best zijn, maar niet het soort angst dat ten koste gaat van anderen, angst die wordt omgesmolten tot drones en kogels. Geef ons een Jodendom dat erkent dat nationalisme niet het antwoord is op antisemitisme. Dat moord geen troost of veiligheid biedt, dat wij, de nazaten van overlevenden van de Holocaust, hun slachtofferschap niet kunnen inwisselen voor het grote gelijk, voor oneindige onschendbaarheid. Ik wens een wereld die erkent dat er sprake is van een genocide op de Palestijnen en waarin het verkondigen van feiten niet wordt bestraft. Het is onwetenschappelijk, onecht, om die conclusie niet te trekken.
Na 7 oktober heeft Israël zich schuldig gemaakt aan een ‘systematische massaslachting van onschuldige Palestijnse burgers, naast de vernietiging van de infrastructuur, waaronder huizen, musea, kerken, moskeeën, scholen, universiteiten en ziekenhuizen, volgens het Lemkin instituut (Lemkin instituut voor genocide preventie). Het afsluiten van water, elektriciteit en telecommunicatie is als wapen gebruikt. Dan is er nog het tegengaan van humanitaire hulpverlening. En terwijl iedereen veel van de slachtoffers aan Israëlische zijde kent, worden de Palestijnse slachtoffers meestal slechts genoemd als getallen. Weer 10 doden in een lijst van inmiddels meer dan 70000 doden. Soms krijgt een Palestijn toch een gezicht door een film of documentaire. Bijvoorbeeld Hind Rajab, een zes jarig meisje dat door Israëlische soldaten is vermoord (Close your eyes, Hind).
En het beleid van de Israëlische regering gaat steeds verder in het verdrukken van het Palestijnse volk. Uit een onlangs verschenen rapport van Amnesty International wordt uitvoerig beschreven hoe de staat Israël steeds meer veranderd in een apartheids staat waarbij Israëlische staatsburgers veel meer rechten en voorzieningen hebben dan hun Palestijnse medeburgers.
En het radicale midden dat zou als ik het goed begrijp moeten draaien om empathie voor zowel Israëli’s als Palestijnen. Daar is niks mis mee, maar er is wel degelijk iets mis met gelijkwaardige empathie wanneer die enkel tot de conclusie komt dat deze oorlog voor beide partijen pijnlijk is. Daarmee wordt de asymmetrie ontkend waarin Israëli’s alle rechten hebben en Palestijnen vrijwel geen. Net als het besef dat we ons moeten richten op de wortel van de onrechtvaardigheid: de Israëlische bezetting van Palestijns grondgebied, de ideologie die daarachter schuilgaat en het systeem van apartheid dat er het gevolg van is. Er is een daadwerkelijke kloof. Er is een muur. Er is sprake van apartheid, van genocide. Die structurele ongelijkheid en ongelijkwaardigheid ontkennen is wreed en niet gemiddeld en al helemaal niet radicaal.
Noem het geen oorlog, noem het geen conflict, noem het niet ingewikkeld. Het is complex, zoals alle wereldpolitiek dat is en natuurlijk kent deze strijd een lange geschiedenis, maar als het om Palestina gaat wordt deze complexiteit ingezet om alle tegengeluid te smoren, om langzaam een kussen te drukken op de stemmen die zich uitspreken tegen het onrecht, terwijl dat precies onze taak is op aarde.
Tot zover een impressie uit dit boek van Maurits de Bruijn.
Wat kunnen en willen wij zelf doen om onze stem te verheffen.? Om ons uit te spreken? Wij zijn een gemeente van Christus en dat moet toch meer betekenen dan alleen een zondagsdienst of heilig avondmaal?
Onze broeders en zusters in Palestina roepen ons op om hen te steunen in een hernieuwde oproep in het document Kairos Palestine – ‘The Palestinian Christian Initiative – A moment of Truth: Faith in a Time of Genocide’. Inmiddels is dit document vertaald in het Nederlands en te vinden op https://www.kairos-sabeel.nl/post/kairos-palestine-het-palestijns-christelijke-initiatief
Artsen zonder grenzen roept op om hen te steunen om druk uit te oefenen op de Nederlandse regering omdat ze door Israël worden verboden om hulp te verlenen, Amnesty International doet een beroep op ons, Oxfam Novib vraagt om actie van ons, en zo ook Pax Christi. Al deze organisaties vragen aan ons om ons uit te spreken.
Onze herhaalde oproep
We roepen onze kerk opnieuw op tot heldere taal en daadwerkelijke solidariteit. We roepen de kerk op haar medeplichtigheid aan het geweld van de staat Israël onder ogen te zien, en met de WCRC christelijk zionisme in al haar gedaanten te verwerpen.
We herhalen bovendien nog eens de punten die centraal stonden bij de Rode Lijn-demonstratie op 8 juli 2025:
- Erken de ongelijke machtsposities in Israël Palestina; dat het niet gaat om een conflict tussen Joden en Palestijnen, maar om het structurele onrecht van bezetting en etnische zuivering door de staat Israël. Wees duidelijk in je spreken en handel daarnaar.
- Luister niet alleen naar je Palestijnse partners, maar heb de moed daadwerkelijk iets te doen met wat zij van de PKN vragen: verzet je tegen het onrecht dat Palestijnen wordt aangedaan.
- Nodig ook niet-zionistische Joodse groeperingen uit aan de gesprekstafels en neem afstand van theologie die het onrecht direct of indirect in stand houdt.”
Tenslotte een reactie op het bezoek van de Scriba van de PKN in het Midden-Oosten vanuit Palestina. https://www.nieuwwij.nl/opinie/luisteren-ze-wel-echt-dominee-munther-isaac-over-de-protestantse-kerk-in-nederland/
Acties van organisaties (Artsen zonder Grenzen, Oxfam Novib etc.) die proberen om vrede te realiseren in het Midden Oosten:
Actie van Oxfam Novib om aan Rob Jetten te vragen om de oproep vanuit de rode lijn uit te voeren vanuit de nieuwe regering:
https://www.oxfamnovib.nl/petitie/61951-brief-rob-jetten-trek-de-rode-lijn-door-in-regeerakkoord-w
Oproep van Artsen zonder Grenzen aan de Nederlandse regering om druk uit te oefenen op Israël om de humanitaire organisaties toegang te geven ook na 28 februari:
https://steun.artsenzondergrenzen.nl/eerste-werkdag
Oproep om een burgerinitiatief te ondersteunen om het associatieverdrag met Israel op te schorten:
https://www.justiceforpalestine.eu/nl
Oproep om Francesca Albanese te ondersteunen:
https://secure.avaaz.org/campaign/en/stand_with_francesca_new_1_0/?fpla
Verslag 22 februari
Op zondag 22 februari waren we met een “Gideonsbende”(ongeveer 10 personen) weer bij elkaar.
We hebben geopend met een gedicht van Mahmoud Darwish, ‘Denk aan anderen’ uit het boek ‘Een Palestijns diner’.
Daarna heeft Gerlof ons bijgepraat over de laatste ontwikkelingen in Israël/ Gaza/ Westbank. Daarna hebben we de zorgen gedeeld die bij ons leven over intimidatie, onrecht, geweld en doodslag. En natuurlijk kwam telkens weer de vraag naar boven: Wat kunnen wij hier betekenen voor de mensen daar, met name in Gaza. We hebben afgesproken dat Trijntje en Tine bij elkaar zullen komen. Zij werken het plannetje uit om kaarten te sturen naar inwoners van Gaza en de Westbank.
Henk
Verslag bezorgde gemeenteleden Gaza 22-02-26
1 Huiswerk
Trijntje, Tine en ik zijn vanmiddag bij elkaar geweest. We hebben contact gezocht met Tent of Nations, bij monde van Meta Floor. Zij vindt het idee van kaarten sturen naar mensen in Gaza en de Westbank een prachtig plan.
Ons voorstel:
Gemeenteleden vragen een kaart te sturen. We geven twee voorbeeldteksten: (de teksten kunnen ook gecombineerd)
Light that returns,
Hope that refuses to die,
Love that stays with us.
Warm greetings from the Netherlands.
We wish you courage and strength
in these difficult times.
- Aan de kindernevendienst vragen om tekeningen te maken.
- Deze kaarten en tekeningen verzamelen en meegeven met Frans en Annemarie, die in maart naar Nes Ammim gaan, of met Meta Floor, die in mei naar Jerusalem gaat.
Recente reacties