Gisteren hebben we het Johannes evangelie afgesloten. We pakken nu de draad in Genesis weer op. We starten met het verhaal van Noach. Dat begint morgen. Vandaag grijpen we even terug op de eerste verzen van Genesis 6, en wat ik daar in het verleden over geschreven heb. Dat vormt de achtergrond van de verhalen over Noach.

Tekst voor vandaag Genesis 6:1-8

Lofprijzing
Geprezen zij de Aanwezige, de God van Israel,
de God die wonderen doet, Hij alleen,
geprezen zij zijn heerlijke naam voor eeuwig,
moge zijn heerlijkheid heel de aarde (en ook mijn leven) vervullen.

Stilte
Adem rustig en wordt innerlijk stil. Neem hier de tijd voor. Leg aan God voor wat je nu bezighoudt.

Lezing
We lezen vandaag Genesis 6:1-4 in verschillende vertalingen hardop.

Genesis 6:1-8
NBV21: Zo kwamen er steeds meer mensen op aarde, en zij kregen dochters. 2 De godenzonen zagen hoe mooi de dochters van de mensen waren, en ze kozen uit hen de vrouwen die ze maar wilden. 3 Toen zei de HEER: ‘Mijn levensgeest mag niet voor altijd in de mens blijven, hij is immers niets dan vlees; hij mag niet langer dan honderdtwintig jaar leven.’ In die tijd en ook daarna nog, zolang de godenzonen gemeenschap hadden met de dochters van de mensen en kinderen bij hen kregen, leefden de giganten op aarde. Dat zijn de befaamde helden uit het verre verleden. 5 De HEER zag dat de mensen op aarde zeer slecht waren: alles wat ze uitdachten was steeds even slecht. Hij kreeg er spijt van dat Hij mensen had gemaakt; Hij was tot in het hart gegriefd. 7’Ik zal de mensen die Ik geschapen heb van de aarde wegvagen,’ zei Hij, ‘en met de mensen ook het vee, de kruipende dieren en de vogels, want Ik heb er spijt van dat ik ze heb gemaakt.’ 8 Alleen Noach was Hij goedgezind.

Lectio (wat valt mij op)
Dit is een van de meest vreemde verhalen in de bijbel. Het lijkt op verhalen uit de Griekse mythologie en uit andere culturen in de omgeving van Israël. Ik denk zelf dat het ook daarom hier is opgenomen. Als verwijzing naar die verhalen en als kritische reflectie daarop. Het wil dus niet weergeven wat er historisch precies gebeurd is, maar het wil kritisch zijn op verhalen die in die tijd rondgingen.
Van de godenzonen wordt gezegd dat zij: eerst zien, dan dat het mooi/goed was, en ze namen. Het is dezelfde volgorde die gezegd wordt wanneer Eva van de boom van de kennis van goed en kwaad een vrucht plukt. In de bijbel wordt ook de vermenging van verschillende soorten sterk afgewezen. En dan krijgen we ook nog een inkijkje in de gedachtenwereld van de Aanwezige. Hij laat zien dat dit een nieuwe poging is om eeuwig leven te krijgen, en Hij voorkomt dat dat op deze wijze gebeurt. De lengte van het leven wordt beperkt tot 120 jaar.
Het woord giganten uit vers vier komt nog één keer voor in de bijbel, in Numeri 13 vers 33. Daar zijn het reuzen. In de Griekse mythologie zijn giganten het product van de vereniging van aarde en hemel. Uit zo’n vereniging kan op deze wijze niet veel goeds voortkomen. Het is op hebben, pakken en macht gericht. Dat gaat mis en dat zal blijken uit het vervolg.

Na het “en zie het was zeer goed“, staat hier “zie het was zeer slecht“. Dat is waar het op uit gelopen is. Het vermeerderen van de mens op de aarde loopt hier uit op het vermeerderen van het kwaad. De Aanwezige die zich laat raken door het kwaad en dat ziet, staat tegenover de godenzonen die zien dat de dochters van de mens goed waren. Er is ook een groot contrast tussen het hart van de Aanwezige en het hart van de mens. Het kwade in het hart van de mens pijnigt het hart van de Aanwezige. Het is bijzonder dat we hier een inkijkje krijgen in de gevoelens van de Aanwezige. Er staat daar een woord dat met grieven, pijnigen, bedroeven, en breken vertaald kan worden.
Zo kan het niet doorgaan, dan gaat het alleen maar van kwaad tot erger. Alles lijkt helemaal mis te lopen, maar er is een lichtpuntje: Noach.

Meditatio (Moment van inkeer en verstilling)
Neem dit gedeelte en hoor wat de Aanwezige je hierin vandaag te zeggen heeft. Laat het van je hoofd naar je hart afdalen.
Bonhoeffer heeft eens gezegd: ‘Het is beter om weinig en langzaam in de Bijbel te lezen en te wachten tot het tot je is doorgedrongen, dan misschien wel veel van Gods Woord te weten maar het niet in je op te slaan.’ En St. Franciscus zei: ‘Veel weten en niets smaken, wat baat het?’

Enkele gedachten van mij
Wanneer je zo’n vreemd verhaal in de bijbel niet letterlijk neemt, maar in zijn eigen context zet, dan krijgt het een betekenis die ook nog voor ons van waarde kan zijn. Op deze aarde lopen geen wezens rond met goddelijke autoriteit die eeuwig geldig is. Dit verhaal leert die wezens te relativeren. Iemand kan nog zo’n grote macht hebben, nog zich zo groot maken, nog het laten lijken alsof hij altijd aan de macht blijft, maar God heeft dat beperkt.

Hier geeft de bijbel ons een inkijkje in het hart van God. In de geestelijke sfeer van de Aanwezige, de Allerhoogste, blijkt pijn, verdriet, teleurstelling te zijn. Ook dat maakt deel uit van de sfeer waarin we leven. Het kwaad mag niet ongebreideld doorgaan, dat moet stoppen. Dat is nooit de bedoeling van de schepping geweest. Het project schepping blijkt zo een voortijdig einde beschoren te zijn. Een diepe pijn wordt daarin openbaar. Maar de bijbel zou de bijbel niet zijn wanneer in deze diepe duisternis toch ook nog een lichtpuntje schijnt.

Oratio (Gebeden)
Wat zou je zelf vanuit dit gedeelte aan God willen zeggen?
⁃ Aanwezige, laat ons nooit onder de indruk gekomen van mensen met absolute macht. Laat ons steeds beseffen dat U degene bent die de Allerhoogste is. Aanwezige, laat mij nooit onverschillig zijn over het kwaad in deze wereld. Wanneer uw hart breekt, laat dat dan ook mijn hart breken.

Contemplatio
Verkeer in Gods aanwezigheid ….

Slot
⁃ Voor wie of wat wil je vandaag danken of bidden?
….

⁃ Sluit de gebeden af met het Onzevader als gebed om de heilige Geest:
Onze Vader in de hemel,
laat uw naam geheiligd worden,
laat uw koninkrijk komen,
laat uw wil gedaan worden op aarde zoals in de hemel.
Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben.
Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is.
En breng ons niet in beproeving, maar red ons van het Kwaad.
Want aan u behoort het koningschap, de macht en de majesteit tot in eeuwigheid.
Amen.

Ga zo als gezegende mensen de dag in.

Ds. Sjaak Visser