De bergrede: leven in het rijk van de hemel

Tekst voor vandaag Matteus 6:11
We lezen de Bergrede op de wijze van de lectio divina (zie voor een uitleg daarvan mijn stukje van 1 januari wat aan het eind hiervan staat), en maken gebruik van de ‘Orde van een persoonlijk morgengebed’ uit het Dienstboek van de Protestantse kerk. Wanneer je weinig tijd hebt, kun je ook alleen de tekst van de dag lezen en de lectio met mijn gedachten daarbij.

Lofprijzing
Geprezen zij de Aanwezige, de God van Israel,
de God die wonderen doet, Hij alleen,
geprezen zij zijn heerlijke naam voor eeuwig,
moge zijn heerlijkheid heel de aarde (en ook mijn leven) vervullen.

Stilte
Adem rustig en wordt innerlijk stil. Neem hier de tijd voor. Leg aan God voor wat je nu bezighoudt.

Lezing
We lezen vandaag Matteus 6:11 in verschillende vertalingen hardop

Matteus 6:11
NBV: 11 Geef ons vandaag het brood dat we nodig hebben

BGT: Geef ons vandaag het eten dat we nodig hebben

HSV: Geef ons heden ons dagelijks brood

The Message: Keep us alive with three square meals.

Lectio (wat valt op)
De komende drie beden ons richten op de aarde. Het gaat om de alledaagse werkelijkheid waarin we leven. Maar alle drie die beden zijn niet zo eenvoudig als ze op het eerste gezicht lijken. Het is niet duidelijk hoe ze precies vertaald moeten worden en wat ze precies betekenen. Gaat deze bede over het brood dat we dagelijks eten, of gaat het over het geestelijke brood, het Woord van God, of gaat het over Jezus, die van zichzelf zegt dat Hij het brood des levens is, en in de vroege kerk werd daarom dagelijks het Avondmaal gevierd? Het woord ‘dagelijks’, of ‘dat we nodig hebben’ is een grieks woord dat verder nergens voorkomt en dat alleen hier gebruikt wordt. Het is dus voor de mensen die het voor het eerst baden een woord wat tot nadenken stemt. Je kunt dit niet onnadenkend bidden. Er kan iets van de toekomst in zitten. Het betekent dan: Geef ons in het heden het toekomstige brood (van het koninkrijk van God). Laat ons dat nu al proeven. Je kan het ook vertalen met: Geef ons heden het brood dat boven het zijn uitstijgt, boven de zichtbare werkelijkheid. Dat betekent dan dat je vraagt om brood dat ons met de Geest van God verbindt. Tot slot kan het ook betekenen: Geef ons vandaag het brood dat noodzakelijk is.
Het is dus duidelijk dat brood in deze bede zeker ook een diepere betekenis heeft dan het brood dat dagelijks op ons bord ligt. Het gaat om het voedsel dat we van God ontvangen en dat we zowel voor ons lichaam als voor onze geest nodig hebben. Het gaat om het dagelijkse manna, het brood uit de hemel, dat voor iedere dag genoeg is.

Meditatio (Moment van inkeer en verstilling)
Neem dit gedeelte en hoor wat de Aanwezige je hierin vandaag te zeggen heeft. Laat het van je hoofd naar je hart afdalen.
Bonhoeffer heeft eens gezegd: ‘Het is beter om weinig en langzaam in de Bijbel te lezen en te wachten tot het tot je is doorgedrongen, dan misschien wel veel van Gods Woord te weten maar het niet in je op te slaan.’ En St. Franciscus zei: ‘Veel weten en niets smaken, wat baat het?’

Enkele gedachten van mij
Wanneer we bidden om ons dagelijks brood, dan vragen we iedere dag dat we voedsel krijgen om te kunnen blijven leven. Dat gaat om voedsel voor het lichaam en voedsel voor de geest. Beide zijn noodzakelijk om te kunnen leven. Zo wordt de wil van God uit de hemel op de aarde zichtbaar. Vier jaar geleden heeft een preek over deze tekst veroorzaakt dat ik deze dagelijkse stukjes ben gaan schrijven.

Oratio (Gebeden)
⁃ Wat zou je zelf vanuit dit gedeelte tegen God willen zeggen? …
Aanwezige geef ons iedere dat voedsel om te kunnen Leven met een hoofdletter.

Contemplatio
Verkeer in Gods aanwezigheid ….

Slot
⁃ Voor wie of wat wil je vandaag danken of bidden?
….

⁃ Sluit de gebeden af met het Onzevader als gebed om de heilige Geest:
Onze Vader in de hemel,
laat uw naam geheiligd worden,
laat uw koninkrijk komen,
laat uw wil gedaan worden op aarde zoals in de hemel.
Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben.
Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is.
En breng ons niet in beproeving, maar red ons van het Kwaad.
Want aan u behoort het koningschap, de macht en de majesteit tot in eeuwigheid.
Amen.

Ga zo als gezegende mensen de dag in.

Ds. Sjaak Visser