De bergrede: leven in het rijk van de hemel.

Tekst voor vandaag Matteus 6:1-4

We lezen de Bergrede op de wijze van de lectio divina (zie voor een uitleg daarvan mijn stukje van 1 januari wat aan het eind hiervan staat), en maken gebruik van de ‘Orde van een persoonlijk morgengebed’ uit het Dienstboek van de Protestantse kerk. Wanneer je weinig tijd hebt, kun je ook alleen de tekst van de dag lezen en de lectio met mijn gedachten daarbij.

Lofprijzing
Geprezen zij de Aanwezige, de God van Israel,
de God die wonderen doet, Hij alleen,
geprezen zij zijn heerlijke naam voor eeuwig,
moge zijn heerlijkheid heel de aarde (en ook mijn leven) vervullen.

Stilte
Adem rustig en wordt innerlijk stil. Neem hier de tijd voor. Leg aan God voor wat je nu bezighoudt.

Lezing
We lezen vandaag Matteus 6:1-4 in verschillende vertalingen hardop.

Matteus 6:1-4

NBV: 1 Let op dat jullie de gerechtigheid niet beoefenen voor de ogen van de mensen, alleen om door hen gezien te worden. Dan beloont jullie Vader in de hemel je niet. 2 Dus wanneer je aalmoezen geeft, bazuin dat dan niet rond, zoals de huichelaars doen in de synagoge en op straat om door de mensen geprezen te worden. Ik verzeker jullie: zij hebben hun loon al ontvangen. 3 Maar als je aalmoezen geeft, laat dan je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet. 4 Zo blijft je aalmoes in het verborgene, en jullie Vader, die in het verborgene ziet, zal je ervoor belonen.

BGT: Doe Gods wil zonder op te vallen
1 Jezus zei: Let op! Je moet doen wat God van je vraagt. Maar je moet dat niet doen om op te vallen bij de mensen. Anders zul je geen beloning krijgen van je Vader in de hemel.
2 Als je arme mensen geld geeft, laat dat dan niet aan iedereen weten. Schijnheilige mensen doen dat wel. Zij vertellen aan iedereen in de synagoge en op straat hoe goed ze zijn. Want ze willen dat de mensen goede dingen over hen zeggen. Luister goed naar mijn woorden: Zij hebben hun beloning al gekregen.
3-4 Houd het geheim als je geld geeft aan arme mensen. Je linkerhand mag zelfs niet merken dat je rechterhand iets geeft. Je Vader ziet wat er in het geheim gebeurt. En hij zal je belonen.

HSV: ‘Wees op uw hoede dat u uw liefdegave niet geeft in tegenwoordigheid van de mensen om door hen gezien te worden; anders hebt u geen loon bij uw Vader, Die in de hemelen is. Wanneer u dan een liefdegave geeft, laat het niet voor u uitbazuinen, zoals de huichelaars in de synagogen en op de straten doen, opdat zij door de mensen geëerd zouden worden. Voorwaar, Ik zeg u: Zij hebben hun loon al. Maar als u een liefdegave geeft, laat dan uw linker hand niet weten wat uw rechter hand doet, zodat uw liefdegave in het verborgene zal zijn; en uw Vader, Die in het verborgene ziet, zal het u in het openbaar vergelden.’
‭‭
The Message: ‘“When you do something for someone else, don’t call attention to yourself. You’ve seen them in action, I’m sure—‘playactors’ I call them—treating prayer meeting and street corner alike as a stage, acting compassionate as long as someone is watching, playing to the crowds. They get applause, true, but that’s all they get. When you help someone out, don’t think about how it looks. Just do it—quietly and unobtrusively. That is the way your God, who conceived you in love, working behind the scenes, helps you out. “Be especially careful when you are trying to be good so that you don’t make a performance out of it. It might be good theater, but the God who made you won’t be applauding.’

Lectio (wat valt op)
In hoofdstuk vijf ging het erover hoe je de Aanwijzingen van God het beste kunt vervullen. Hier gaat het over de vraag waarom je dat zou doen. Dat Jezus het dan over het gebed zou gaan hebben en over het vasten, dan kon ik me nog wel voorstellen. Want dat zuivert je motieven uit. Maar dat Hij het ook over het geven van aalmoezen heeft, dat verbaasde me.
Waarom doe je de dingen die je doet? Hoe belangrijk vind je het dat je gezien en erkend wordt door mensen, en hoeveel waarde heeft het dat God het ziet? Maar zelfs dan is nog de vraag of je het doet om gezien te worden door God of dat je het voor God doet. Draait het om God of draait het om jou? Jezus plaatst het onder het kopje ‘beoefenen van gerechtigheid’. En bij gerechtigheid gaat het erom dat je werkelijk en geheel en al bent zoals je bedoeld bent te zijn. En dat ben je nooit in je eentje, maar altijd als medemens die in de ander ook het gelaat van God ziet. Het gaat hier dus niet meer om wat je doet, maar wie je bent. Draait het leven om jou, of draait het om je medemens en om God. Wanneer zelfs je linkerhand niet weet wat je rechterhand doet, dan betekent dat dat je ook niet geeft omdat dat zo’n goed gevoel geeft. Wanneer je doet wat je doet voor God, dan geeft dat een enorme vrijheid. Je weet je opgenomen in een hoger doel, het Koninkrijk van God, en je bent niet meer afhankelijk van de goedkeuring of de lof van mensen. Dat wil niet zeggen dat je het niet waardeert, maar je doet het er niet om. Het maakt je ook niet meer of minder, je bent blij met wat het tot stand heeft gebracht. Niet dat jij het tot stand hebt gebracht.

Meditatio (Moment van inkeer en verstilling)
Neem dit gedeelte en hoor wat de Aanwezige je hierin vandaag te zeggen heeft. Laat het van je hoofd naar je hart afdalen.
Bonhoeffer heeft eens gezegd: ‘Het is beter om weinig en langzaam in de Bijbel te lezen en te wachten tot het tot je is doorgedrongen, dan misschien wel veel van Gods Woord te weten maar het niet in je op te slaan.’ En St. Franciscus zei: ‘Veel weten en niets smaken, wat baat het?’

Enkele gedachten van mij
Het maakt een wereld van verschil wanneer je iets voor jezelf doet, of wanneer je iets doet voor een groter ideaal. De sfeer waarin het gebeurt verandert dan totaal. Het voelt echt veel vrijer wanneer het niet om jezelf draait, maar om God.

Oratio (Gebeden)
⁃ Wat zou je zelf vanuit dit gedeelte tegen God willen zeggen? …
Aanwezige, laat Uw Naam geheiligd worden, laat Uw Koninkrijk komen, laat Uw Wil geschieden, niet mijn naam, niet mijn koninkrijk, niet mijn wil.

Contemplatio
Verkeer in Gods aanwezigheid ….

Slot
⁃ Voor wie of wat wil je vandaag danken of bidden?
….

⁃ Sluit de gebeden af met het Onzevader als gebed om de heilige Geest:
Onze Vader in de hemel,
laat uw naam geheiligd worden,
laat uw koninkrijk komen,
laat uw wil gedaan worden op aarde zoals in de hemel.
Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben.
Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is.
En breng ons niet in beproeving, maar red ons van het Kwaad.
Want aan u behoort het koningschap, de macht en de majesteit tot in eeuwigheid.
Amen.

Ga zo als gezegende mensen de dag in.

Ds. Sjaak Visser