De bergrede: leven in het rijk van de hemel.

Tekst voor vandaag Matteus 5:9

We lezen de Bergrede op de wijze van de lectio divina (zie voor een uitleg daarvan mijn stukje van 1 januari wat aan het eind hiervan staat), en maken gebruik van de ‘Orde van een persoonlijk morgengebed’ uit het Dienstboek van de Protestantse kerk. Wanneer je weinig tijd hebt, kun je ook alleen de tekst van de dag lezen en de lectio met mijn gedachten daarbij.

Lofprijzing
Geprezen zij de Aanwezige, de God van Israel,
de God die wonderen doet, Hij alleen,
geprezen zij zijn heerlijke naam voor eeuwig,
moge zijn heerlijkheid heel de aarde (en ook mijn leven) vervullen.

Stilte
Adem rustig en wordt innerlijk stil. Neem hier de tijd voor. Leg aan God voor wat je nu bezighoudt.

Lezing
We lezen vandaag Matteus 5:9 in verschillende vertalingen hardop.

Matteus 5:9

NBV: ‘Gelukkig de vredestichters, want ze zullen kinderen van God genoemd worden.’

BGT: ‘Het echte geluk is voor mensen die vrede sluiten. Want zij zullen kinderen van God genoemd worden.’

NBG: ‘Zalig de vredestichters, want zij zullen kinderen Gods genoemd worden.’
‭‭
Herziene Staten Vertaling: ‘Zalig zijn de vredestichters, want zij zullen Gods kinderen genoemd worden.’

The Message: ‘You’re blessed when you can show people how to cooperate instead of compete or fight. That’s when you discover who you really are, and your place in God’s family.’
‭‭
Lectio (wat valt op)
Shalom, vrede, is in de Bijbel veel meer dan afwezigheid van strijd. Het verwijst naar een volmaakte harmonie, waarin niets meer te verbeteren valt. De basis is wel dat je eerst vrede in jezelf hebt, voor je vrede bij anderen kan bewerken. En voor het stichten van echte vrede moet het eigen belang ondergeschikt zijn aan het algemene belang. Het gaat over harmonie met jezelf, de ander, God en de natuur. Kind van God betekent dat je je leven ontvangt en weer terug geeft aan God. Je leeft vanuit God en je leeft naar Hem toe. En God is volmaakte harmonie en vrede. Hij is de vredeschepper bij uitstek. Dat wil niet zeggen dat er geen strijd kan zijn. Want vrede is niet los te zien van gerechtigheid.
We moeten bij dit alles niet alleen aan de grote vredestichters denken. Het gaat juist ook om de vredesstichters in het klein. Degene die proberen vastgelopen situaties weer vlot te trekken. Die in gespannen verhoudingen weer ontspanning weten te brengen. De joodse nieuwtestamenticus Pinchas Lapide zegt hierover: ‘het gaat om een trouwe inspanning, die de muren van het wantrouwen afbreekt en bruggen bouwt. Hier is sprake van overreding, van fijngevoelig tot elkaar brengen, van opsporen van subtiele kansen voor compromissen … om ons tot een imitatio dei (beelddrager van God) te verleiden.’ We gaan God navolgen in zijn kleine stappen ‘conflictbeheersing, ontspanning van confrontaties,afstand doen van rechten, vervulling van de liefdesgeboden, toegeeflijkheid en al die andere duizenden vormen van trouwe arbeid ‘om des vredes wil’, zoals het ontelbare malen in de Talmud heet.’
Dat zijn degene die de koninklijke, adellijke titel krijgen: kinderen van God. Dat is niet iets wat je bent, maar wat je wordt in het gaan van de weg van de vrede (zie ook Mt.5:43vv).

Meditatio (Moment van inkeer en verstilling)
Neem dit gedeelte en hoor wat de Aanwezige je hierin vandaag te zeggen heeft. Laat het van je hoofd naar je hart afdalen.
Bonhoeffer heeft eens gezegd: ‘Het is beter om weinig en langzaam in de Bijbel te lezen en te wachten tot het tot je is doorgedrongen, dan misschien wel veel van Gods Woord te weten maar het niet in je op te slaan.’ En St. Franciscus zei: ‘Veel weten en niets smaken, wat baat het?’

Enkele gedachten van mij
Vredestichters zijn belangrijk omdat er zoveel onvrede is in de wereld. Er lopen zoveel scheuren door relaties, door families, door samenlevingen. Kunnen we elkaar het licht in de ogen gunnen, kunnen we zien hoe we met verschillen kunnen samenleven. Er is een mooi rabbijns verhaal waarbij een kooppot als voorbeeld voor een vredesmaker dient. Een kooppot weet water en vuur bij elkaar te brengen tot een vreedzame en constructieve samenwerking. Wanneer dat lukt dan is er de messiaanse vrede. Een voorwaarde voor vrede is ook dat je elkaar leert te vertrouwen. Dat vraagt om een kwetsbare opstelling. Het gaat dan niet om je eigen belang, of om je eigen eer. Het gaat je om de eer van God en het belang van God. Het vraagt om echt naar elkaar te luisteren en te horen wat het diepste verlangen is wat er achter de pijn van de ander zit. Alleen zo kan je weer bij elkaar komen en kan er vrede ontstaan. Wie er voortdurend mee bezig is om dit te scheppen, om deze sfeer te creëren, die wordt een kind van God genoemd. Hij neemt zo deel aan het voortdurende scheppende werk van God. En dan ben je gelukkig te prijzen.

Oratio (Gebeden)
⁃ Wat zou je zelf vanuit dit gedeelte tegen God willen zeggen? …
Hier volgt een mooi gebed dat aan St. Franciscus wordt toegeschreven:

Heer, maak mij een instrument van Uw vrede. 
Laat mij liefde brengen waar haat heerst, 
laat mij vergeven wie mij beledigde, 
laat mij verzoenen wie in onmin leven, 
laat mij geloof brengen aan wie twijfelt, 
laat mij waarheid brengen aan wie dwaalt, 
laat mij hoop brengen aan wie wanhoopt, 
laat mij licht brengen aan wie in duisternis is, 
laat mij vreugde brengen aan wie bedroefd zijn.
Laat mij niet zoeken getroost te worden, maar te troosten, 
niet begrepen te worden, maar te begrijpen, 
niet bemind te worden, maar te beminnen. 
Want het is toch door te geven, dat men ontvangt 
door te verliezen, dat men vindt 
door te vergeven, dat men vergiffenis ervaart
door te sterven, dat men verrijst tot het eeuwige leven. Amen.

Contemplatio
Verkeer in Gods aanwezigheid ….

Slot
⁃ Voor wie of wat wil je vandaag danken of bidden?
….

⁃ Sluit de gebeden af met het Onzevader als gebed om de heilige Geest:
Onze Vader in de hemel,
laat uw naam geheiligd worden,
laat uw koninkrijk komen,
laat uw wil gedaan worden op aarde zoals in de hemel.
Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben.
Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is.
En breng ons niet in beproeving, maar red ons van het Kwaad.
Want aan u behoort het koningschap, de macht en de majesteit tot in eeuwigheid.
Amen.

Ga zo als gezegende mensen de dag in.

Ds. Sjaak Visser