Tekst voor vandaag Matteus 5:1-2
De bergrede: leven in het rijk van de hemel.

We lezen de Bergrede op de wijze van de lectio divina (zie voor een uitleg daarvan mijn stukje van 1 januari wat aan het eind hiervan staat), en maken gebruik van de ‘Orde van een persoonlijk morgengebed’ uit het Dienstboek van de Protestantse kerk. Wanneer je weinig tijd hebt, kun je ook alleen de tekst van de dag lezen en de lectio met mijn gedachten daarbij.

Lofprijzing
Geprezen zij de Aanwezige, de God van Israel,
de God die wonderen doet, Hij alleen,
geprezen zij zijn heerlijke naam voor eeuwig,
moge zijn heerlijkheid heel de aarde (en ook mijn leven) vervullen.

Stilte
Adem rustig en wordt innerlijk stil. Neem hier de tijd voor. Leg aan God voor wat je nu bezighoudt.

Lezing
We lezen vandaag Matteus 5:1-2 in verschillende vertalingen hardop.

Matteus 5:1-2

NBV: Toen hij de mensenmassa zag ging hij de berg op. Daar ging hij zitten met zijn leerlingen om zich heen. Hij nam het woord en onderrichtte hen:

BGT: Toen Jezus al die mensen zag ging hij een berg op. Daar ging hij zitten. Zijn leerlingen kwamen bij hem. Jezus begon zijn leerlingen uitleg te geven over de nieuwe wereld. Hij zei:

NBG: ‘Toen Hij nu de scharen zag, ging Hij de berg op en nadat Hij Zich had nedergezet, kwamen zijn discipelen tot Hem. En Hij opende zijn mond en leerde hen, zeggende:’
‭‭
Herziene Staten Vertaling: ‘Toen Jezus de menigte zag, ging Hij de berg op, en nadat Hij was gaan zitten, kwamen Zijn discipelen bij Hem. En Hij opende Zijn mond en onderwees hen. Hij zei:’

The Message: ‘When Jesus saw his ministry drawing huge crowds, he climbed a hillside. Those who were apprenticed to him, the committed, climbed with him. Arriving at a quiet place, he sat down and taught his climbing companions. This is what he said:’
‭‭
Lectio (wat valt op)
Jezus begonnen zijn arbeid met een klein groepje mensen die Hij daarvoor uitgekozen had. Tegen hen zei Hij: ‘Hier ga ik voor, hier sta ik voor.’ Hij sprak de bergrede uit die samengesteld is door Mattheus, maar die het hart van de verkondiging van Jezus verwoord.
Die verkondiging gaven de discipelen door aan de menigte en het heeft een wereldwijde uitstraling gehad.
Niet voor niets staat er dat Jezus de berg op ging. Dat verwijst naar Mozes die ook de berg op ging. En net zoals Mozes vijf boeken geschreven heeft volgens de Joodse traditie, zo heeft Jezus ook vijf toespraken in het evangelie naar Mattheus. Zijn eerste toespraak heet de bergrede. Ook de bergrede is weer onderverdeeld in vijf delen waarvan het middelste deel het hart vormt en dat is het Onze Vader. Zo zie je dat in de bergrede het doen en het bidden een eenheid vormen.
De bergrede kan je de grondwet van het Koninkrijk van de hemel noemen, het wordt ook wel de Messiaanse troonrede genoemd. Het geeft de sfeer aan waarin je in het Koninkrijk van de hemel kan en mag leven. Het is niet bedoeld als ‘ga er maar aanstaan’, maar veel meer als ‘ga er maar in staan’. Je wordt uitgenodigd en uitgedaagd om in deze sfeer te gaan leven en hierdoor je leven te laten stempelen.

Meditatio (Moment van inkeer en verstilling)
Neem dit gedeelte en hoor wat de Aanwezige je hierin vandaag te zeggen heeft. Laat het van je hoofd naar je hart afdalen.
Bonhoeffer heeft eens gezegd: ‘Het is beter om weinig en langzaam in de Bijbel te lezen en te wachten tot het tot je is doorgedrongen, dan misschien wel veel van Gods Woord te weten maar het niet in je op te slaan.’ En St. Franciscus zei: ‘Veel weten en niets smaken, wat baat het?’

Enkele gedachten van mij

Bergrede heeft een enorm bij invloed gehad op veel mensen Augustinus was een van de eerste hier een commentaar op schreef hij noemde het het huis op de rots. Ook Bonhoeffer heeft er een commentaar op geschreven dat heet De navolging. Het heeft grote invloed gehad op zijn strijd tegen het nazisme. Maar ook in de huidige tijd laten mensen zich nog door de bergrede inspireren te denken valt aan Aantjes, de vroegere leider van het CDA. Hij heeft ook een bergrede uitgesproken. En onlangs nog Bas Heine die schrijft het essay Mens/onmens en hij haalt zijn inspiratie uit de bergrede om een weg uit de huidige crisis te vinden.
Ik vind het boeiend en ik heb er veel zin in om de komende tijd heel langzaam door de Bergrede te dwalen en te kijken wat we er uit kunnen leren en hoe het ons in ons alledaagse leven kan inspireren.

Oratio (Gebeden)
⁃ Wat zou je zelf vanuit dit gedeelte tegen God willen zeggen? …
Jezus leer mij om uw woorden eigen te maken en zo met vreugde in uw rijk te kunnen leven.

Contemplatio
Verkeer in Gods aanwezigheid ….

Slot
⁃ Voor wie of wat wil je vandaag danken of bidden?
….

⁃ Sluit de gebeden af met het Onzevader als gebed om de heilige Geest:
Onze Vader in de hemel,
laat uw naam geheiligd worden,
laat uw koninkrijk komen,
laat uw wil gedaan worden op aarde zoals in de hemel.
Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben.
Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is.
En breng ons niet in beproeving, maar red ons van het Kwaad.
Want aan u behoort het koningschap, de macht en de majesteit tot in eeuwigheid.
Amen.

Ga zo als gezegende mensen de dag in.

Ds. Sjaak Visser