Tekst voor vandaag Psalm 104

We lezen de Psalmen op de wijze van de lectio divina (zie voor een uitleg daarvan mijn stukje van 1 januari wat aan het eind hiervan staat), en maken gebruik van de ‘Orde van een persoonlijk morgengebed’ uit het Dienstboek van de Protestantse kerk. Wanneer je weinig tijd hebt, kun je ook alleen de Psalm van de dag lezen en de lectio met mijn gedachten daarbij.

Lofprijzing
Geprezen zij de Aanwezige, de God van Israel,
de God die wonderen doet, Hij alleen,
geprezen zij zijn heerlijke naam voor eeuwig,
moge zijn heerlijkheid heel de aarde (en ook mijn leven) vervullen.

Stilte
Adem rustig en wordt innerlijk stil. Neem hier de tijd voor. Leg aan God voor wat je nu bezighoudt.

Lezing
We lezen vandaag Psalm 104 twee keer hardop.

Psalm 104

1 Prijs de HEER, mijn ziel.
HEER, mijn God, hoe groot bent u.
Met glans en glorie bent u bekleed,
2 in een mantel van licht gehuld.

U spant de hemel uit als een tentdoek
3 en bouwt op de wateren uw hoge zalen,
u maakt van de wolken uw wagen
en beweegt u op de vleugels van de wind,
4 u maakt van de winden uw boden,
van vlammend vuur uw dienaren.

5 U hebt de aarde op pijlers vastgezet,
tot in eeuwigheid wankelt zij niet.
6 De oerzee bedekte haar als een kleed,
tot boven de bergen stonden de wateren.
7 Toen u dreigde, vluchtten zij weg,
toen uw donderstem klonk, stoven zij heen:

8 naar hoog in de bergen, naar diep in de dalen,
naar de plaatsen die u had bepaald.
9 U stelde een grens die zij niet overschrijden,
nooit weer zullen zij de aarde bedekken.

10 U leidt het water van de bronnen door beken,
tussen de bergen beweegt het zich voort.
11 Het drenkt alles wat leeft in het veld,
de wilde ezels lessen er hun dorst.
12 Daarboven wonen de vogels van de hemel,
uit het dichte groen klinkt hun gezang.

13 U bevloeit de bergen vanuit uw hoge zalen,
de aarde wordt verzadigd en vruchtbaar:
14 gras laat u groeien voor het vee
en gewassen die de mens moet verbouwen.

Zo zal hij brood winnen uit de aarde
15 en wijn die het mensenhart verheugt,
geurige olie die het gelaat doet stralen,
ja, brood dat het mensenhart versterkt.

16 De bomen van de HEER zuigen zich vol,
de ceders van de Libanon, door hemzelf geplant.
17 De vogels bouwen daar hun nesten,
in hun kronen huizen de ooievaars.
18 De hoge bergen zijn voor de steenbokken,
in de kloven schuilen de klipdassen.

19 U hebt de maan gemaakt voor de tijden,
de zon weet wanneer zij moet ondergaan.
20 Als u het duister spreidt, valt de nacht,
en alles wat leeft in het woud gaat zich roeren.
21 De jonge leeuwen gaan uit op roof,
brullend vragen zij God om voedsel.

22 Bij zonsopgang trekken zij zich terug
en leggen zich neer in hun legers.
23 De mensen gaan aan het werk
en arbeiden door tot de avond.

24 Hoe talrijk zijn uw werken, HEER.
Alles hebt u met wijsheid gemaakt,
vol van uw schepselen is de aarde.
25 Zie hoe wijd de zee zich uitstrekt.
Daar wemelt het, zonder tal,
van dieren, klein en groot.
26 Daar bewegen de schepen zich voort,
daar gaat Leviatan, door u gemaakt om ermee te spelen.

27 En allen zien ernaar uit
dat u voedsel geeft, op de juiste tijd.
28 Geeft u het, dan doen zij zich te goed,
opent zich uw hand, dan worden zij verzadigd.

29 Verberg uw gelaat en zij bezwijken van angst,
ontneem hun de adem en het is met hen gedaan,
dan keren zij terug tot het stof dat zij waren.
30 Zend uw adem en zij worden geschapen,
zo geeft u de aarde een nieuw gelaat.

31 De luister van de HEER moge eeuwig duren,
laat de HEER zich verheugen in zijn werken.
32 Hij richt zijn oog op de aarde en zij beeft,
hij raakt de bergen aan en zij stoten rook uit.

33 Voor de HEER wil ik zingen zolang ik leef,
een lied voor mijn God zolang ik besta.
34 Moge mijn lofzang de HEER behagen,
zoals ik mijn vreugde vind in hem.
35 Zondaars zullen van de aardbodem verdwijnen,
onrechtvaardigen zullen niet meer bestaan.
Prijs de HEER, mijn ziel.

Halleluja!

Lectio (wat valt op)
Net zoals Psalm 103 wordt deze psalm omsloten door de oproep aan zijn ziel om de Aanwezige te prijzen, te zegenen, te verheerlijken. In Psalm 103 gaat het over de God van het verbond, hier gaat het over de God van de schepping. Als Schepper heeft Hij niet eens de schepping gemaakt, Hij is daar tot op de dag van vandaag mee bezig en op betrokken. Zonder zijn levengevende scheppende activiteit zouden we niet bestaan (zie vs. 13-15). Je kan daarop vertrouwen. Niet voor niets wordt de ooievaar in het middelste vers van deze psalm genoemd. Ooievaar betekent in het Hebreeuws trouw, betrouwbaar. Ze keren steeds weer op hetzelfde nest terug en ze blijven levenslang trouw aan hun partner.
Alles in deze psalm ademt orde, regelmaat, rust en vertrouwen in de Aanwezige die leven schept en geeft. Zelfs de Leviatan, de gigantische draak in de oerzee is een speelmaatje voor God (vs.26). Het liefdevolle gelaat van de Aanwezige schept leven en met iedere ademtocht doordrenkt de zuurstof heel je lichaam. Zo ook vernieuwt de Geest van God ieder jaar opnieuw de hele schepping (vs. 30). Door zich op deze wijze in de schepping te verdiepen, door er met deze bril naar te kijken, wil hij de Aanwezige bevestigen en beamen (vs. 33-35). Wil hij zich zo met Hem verbinden, en dan is er geen plaats voor wie dat ontkennen (vs. 35a). Deze psalm wordt omgeven door het prijzen en zegenen van de Aanwezige (vs. 1 en 35). Kees Waaijman zegt daarover: Wezer (de Aanwezige) zegenen betekent: Wezer beamen in zijn heilzame kracht, Hem bevestigen als onze levenskracht, erkennen dat Hij een zegen voor ons is, Hij vormt ons wezen! Zegenen is ook: Zijn levenskracht versterken, uitlokken, Zijn heilzame kracht zó groot maken dat ze gaat vloeien, bevorderen dat Zijn kracht in ons stroomt: Hij weze er! Wezer zegenen geeft de strekking aan van heel de psalm.

Meditatio (Moment van inkeer en verstilling)
Neem een kort gedeelte hieruit en hoor wat de Aanwezige je hierin vandaag te zeggen heeft. Laat het van je hoofd naar je hart afdalen.
Bonhoeffer heeft eens gezegd: ‘Het is beter om weinig en langzaam in de Bijbel te lezen en te wachten tot het tot je is doorgedrongen, dan misschien wel veel van Gods Woord te weten maar het niet in je op te slaan.’ En St. Franciscus zei: ‘Veel weten en niets smaken, wat baat het?’

Enkele gedachten van mij
Vroeger was er een groot onderscheid tussen de natuurseries van Veronica en die van de EO. Bij Veronica zag je weergegeven de ‘survival of the fittest’ bij de EO zag je de verwondering over de schepping. Het is niet goed om één van de twee te ontkennen, voor beide is een tijd. Maar deze psalm brengt ons wel in de sfeer dat de verwondering uiteindelijk het laatste woord zal hebben. De Aanwezige schept orde in de chaos. Hij kan zelfs spelen met het oermonster de Leviatan. Deze psalm voedt dat vertrouwen en neemt ons mee in de zegening, in de verheerlijking van deze Aanwezige die de Schepper, de Maker van de schepping is tot op dit moment door zijn liefde, door zijn geestkracht die ons op adem brengt.

Oratio (Gebeden)
⁃ Wat zou je zelf vanuit dit gedeelte tegen God willen zeggen? …
U blijft van eeuwigheid tot eeuwigheid als Maker met uw schepping verbonden om die te vervullen met uw heerlijkheid en liefde.

Contemplatio
Verkeer in Gods aanwezigheid ….

Slot
⁃ Voor wie of wat wil je vandaag danken of bidden?
….

⁃ Sluit de gebeden af met het Onzevader als gebed om de heilige Geest:
Onze Vader in de hemel,
laat uw naam geheiligd worden,
laat uw koninkrijk komen,
laat uw wil gedaan worden op aarde zoals in de hemel.
Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben.
Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is.
En breng ons niet in beproeving, maar red ons van het Kwaad.
Want aan u behoort het koningschap, de macht en de majesteit tot in eeuwigheid.
Amen.

Ga zo als gezegende mensen de dag in.

Ds. Sjaak Visser